Phần 1: Khái niệm crypto currency ( coins, tiền kỹ thuật số, tiền điện tử, tiền ảo )

0
2058

Bài viết này khá dài do phải giải thích nhiều khía cạnh liên quan tới cryptocurrency (coins, tiền điện tử, tiền ảo, tiền kỹ thuật số )

*** KHÁI NIỆM CRYPTO CURRENCY**

A digital currency in which encryption techniques are used to regulate the generation of units of currency and verify the transfer of funds, operating independently of a central bank.

Một loại tiền tệ kỹ thuật số mã hoá được sử dụng để điều chỉnh việc tạo ra đơn vị tiền tệ và xác minh việc chuyển tiền, hoạt động độc lập với ngân hàng trung ương.

Nói dễ hiểu thì đây là một loại tiền tệ được viết ra bởi một thuật toán được mã hóa đến mức không thể bị can thiệp từ bên ngoài vào, không bị hack để thay đổi số dư hay giả mạo giao dịch để lừa người khác được.

—- Nhiều người hỏi: Nếu đã code được thì tại sao người code không sửa được:

+ Vấn đề này nói thì có cả tuần cũng không hết, mình chỉ giải thích đơn giản cryptocurrency mà điển hình là bitcoin là đồng tiền đầu tiên trên thế giới được tạo ra. Nó cũng là con người viết ra thôi. Vậy thay đổi được không ? Được nhưng phải kèm theo các điều kiện cực kỳ nghiêm ngặt và phải được toàn bộ cồng đồng sử dụng và cộng đồng đào bitcoin chấp nhận. Và để có các cuộc họp đó thì không phải đơn giản và cũng không ai muốn điều đó cả. Điển hình sau này các bạn sẽ tìm hiểu sẽ thấy các cuộc họp lớn kinh điển như vậy đã xảy ra với Ethereum ( 3 lần hardfork, và cũng không phải được toàn bộ người dùng chấp nhận –> sinh ra EThereum Classic) và mới đây là cuộc họp Hardfork Bitcoin 1/8/2017 đã tạo ra bitcoin và bitcoin cash do không đạt được toàn bộ sự đồng thuận của người dùng.

+ Nói nôm na bạn phải hiểu là trừ khi tất cả không sử dụng nữa thì sẽ được, chứ không có chuyện một người có thể can thiệp ngang vào cái code đấy.

*Note: Một vấn đề nữa là cách gọi tên của cryptocurrency ra tiếng Việt: tiền điện tử, tiền ảo, tiền kỹ thuật số, tiền mật mã   –> do chúng ta tự gọi chứ luật cũng chưa có rõ ràng trong cách phân định các từ này thật chính xác. Chúng ta đợi sau 6/2019 khi Việt Nam hoàn thiện khung pháp lý về tiền điện tử, tiền ảo, tài sản ảo nhé.

***LỢI ÍCH CỦA CRYPTO CURRENCY SO VỚI TIỀN MẶT***

  • Nhanh chóng hơn rất nhiều so với tiền mặt ( bạn chuyển cho người ở nước ngoài chỉ trong vòng 5s —> vài tiếng tùy theo từng loại coins.
  • Bảo mật tuyệt đối ( như đã nói không ai can thiệp vào được )
  • Ẩn danh tuyệt đối ( họ chỉ có thể thấy ví này chuyển cho ví kia chứ không biết ai là người sở hữu ví đó )
  • Không giới hạn số lượng chuyển cho một lần
  • Chi phí cực thấp so với phí banks
  • Bạn tự kiểm tra được giao dịch đó đã hoàn thành hay chưa
  • Ai cũng biết được giao dịch đó đang được tiến hành ( từ ví A qua ví B ) tuy nhiên họ không biết ai đứng sau
  • Bạn có thể lưu trữ bao nhiêu tùy thích.
  • Bạn có thể mang số tiền cực lớn đi tung tăng khăp nơi chỉ bằng 1 cái usb, hoặc thậm chí chỉ cần nhớ user pass của website bạn lưu trữ coins là được
  • Còn rất nhiều ưu điểm bạn sẽ tự mình khám phá sau khi tham gia.

***MẶT TRÁI CỦA CRYPTO CURRENCY***

Đây là điều khiến rất nhiều nước trên thế giới đang đau đầu vì đơn giản là không ai, ngân hàng, tổ chức hay chính phủ nào có thể kiểm soát được  –> Chính vì vậy con đường tới vinh quang của crypto currency vẫn còn rất xa vời

  • Ẩn danh do đó tội phạm hoạt động mà không ai có thể biết được nguồn tiền từ đâu: mại dâm, ma túy, vũ khí, khủng bố,….
  • Do lưu trữ trên các sàn giao dịch (poloniex, bittrex, btc-e, bitstamp,…), website ví lưu trữ (coinbase, blockchain,jaxx,…) –> bị hack mất tài khoản nên hacker đã lấy hết tài sản của bạn
  • Tương đối hơi khó sử dụng một chút cho những người không có nhiều cơ hội tiếp xúc với internet nên dễ bị các đối tượng lừa đảo lợi dụng, dụ dỗ đầu tư để kiếm lợi nhuận cao ( onecoin, sàn cho nhận,…)

***KHÁI NIỆM CẦN NẮM VỀ CRYPTO CURRENCY***

  • Đơn vị của một loại crypto currency:
    • bitcoin (viết tắt BTC) có đơn vị là satoshi: 1 bitcoin = 1 triệu satoshi
    • Ethereum (ETH) đơn vị là Ether
  • Private key và Public key: có sự liên quan mật thiết với nhau, nó tạo nên ví của bạn. Nói dễ hiểu thì Private Key là mã số chìa khóa nhà và cái public key là cái địa chỉ nhà của bạn. Khi giao dịch bạn chỉ đưa cho người khác public key ( địa chỉ nhà để họ gửi coins tới, address) chứ không đưa private key ( mã số để mở cái nhà của bạn). Private key chỉ mình bạn biết còn public key thì ai cũng có thể biết vì nó được đưa lên blockchain của loại cryptocurrency đó.
  • Address: địa chỉ ví để người khác gửi coins cho bạn (public key đã nói ở trên)
  • Wallet: Ví lưu trữ coins, một ví có thể tạo được nhiều địa chỉ khác nhau, tạo nên bởi private key và public key.
  • Sàn giao dịch: Nơi cho mọi người lên mua bán coins, giống như cái chợ để lên rao bán coins vậy đó
  • Ví online: Nơi lưu trữ coins cho các bạn, trong trường hợp này thì bạn tạo tài khoản trên website và họ sẽ cấp cho bạn một địa chỉ coins ( address ) để nhận coins. Tức là public key, còn private key thì họ giữ lại. Cái bạn thấy chỉ là số dư được tạo ra tương ứng với số coins bạn nhận. Khi bạn rút coins thì họ lấy ví họ gửi số coins tương ứng với số coins bạn rút. Lưu trữ tại đây thì tiện lợi hơn rất nhiều so với trữ ở ví offline, phải download phần mềm về, trong trường hợp máy bị virus thì thôi rồi.
    • Ví lưu trữ nổi tiếng là coinbase.com ( bitcoin, ethereum, litecoin)
    • Blockchain.info ( bitcoin, ethereum )
  • Ví offline: Download phần mềm của loại cryptocurrency đó về
  • mining ( đào): đây là chỉ những người dùng phần mềm để giải mã các giao dịch, giúp cho giao dịch đó được thực hiện và phần thưởng cho việc đào coins chính là khoản phí mà các bạn phải trả.
    • VD bạn muốn gửi bitcoin: A gửi cho B thì muốn gửi được phải có các máy chuyên giải mã giao dịch, và các máy này được anh em trong giới gọi là Mining ( Đào ), một khoản phí nhỏ bạn phải chịu để trả cho công việc này, nếu không giao dịch không được tiến hành.
  • Pool: Tập hợp những người đào coins lại để chia phần thưởng. Các giao dịch khi được tiến hành thì cần một lượng lớn máy giải mã, nhưng mà một người thì đâu có đủ tiền  –> họ phải tham gia vào một Pool lớn gồm tập hợp nhiều người đào trên toàn thế giới lại, sau đó lợi nhuận sẽ chia đều tùy theo khả năng máy đào của bạn.
  • Explorer (công cụ kiểm tra giao dịch ): Kiểm tra xem giao dịch của bạn đã được thực hiện hay chưa. tránh bên này nói gửi rồi mà bên kia chưa nhận được lại ngồi cãi nhau.
    • Khi A gửi cho B 1btc, thì sau khi A click nút Send ( gửi ) thì hệ thống tự động chuyển bitcoin của A lên blockchain bitcoin, sau đó anh em đào sẽ lao vào đào để giải mã khối bitcoin đó, sẽ được thể hiện trên blockchain theo các bước unconfirmed –>1 confirmation –> 2 confirmation –> 3 confirmation. Sau khi xong 3 phát này thì bên B mới có bitcoins nhé, và hiện tại thì phải cả vài tiếng có khi tới 1 ngày mới xong.
    • Tùy theo loại coins mà giao dịch nhanh hay chậm đều do thuật toán ban đầu, những loại coins về sau được tạo ra thường nhanh hơn gấp nhiều so với bitcoin. Eth thường chỉ 5 phút, ripple thì chỉ 1-2 giây,…

***CÁCH THỨC HOẠT ĐỘNG***

Phần này tương đối khó hiểu nên mình chỉ tập trung giải thích ngắn gọn đơn giản cho những người mới thôi, còn anh em pro đã tham gia lâu rồi thì nên tìm các nguồn khác để đọc nó chuyên sau hơn.

  1. A muốn gửi tiền cho B
  2. Giao dịch được giới thiệu lên blockchain dưới dạng một block
  3. Block này sẽ được gửi tới tất cả những người đang tham gia mạng lưới bitcoin để xác nhận.
  4. Mọi người trong mạng lưới xác nhận giao dịch này.
  5. Block này được thêm vào chuỗi, và xác nhận tiền này do A gửi cho B
  6. Tiền được chuyển cho B

Diễn giải đơn giản hơn một chút

***PHÂN LOẠI***

Chủ yếu có nhiều cách phân loại khác nhau nhưng đều dựa trên nguyên lý sổ cái blockchain

Mình thì thường hiểu theo 2 dạng:

Cryptocurrency có thể đào được ( không do tổ chức nào điều khiển cả):

  • Thường do một nhóm nghiên cứu tạo nên sau đó được cộng đồng chấp thuận.
  • Phải dùng các máy đào để giải mã các giao dịch
  • Ngay từ thời kỳ đầu họ đã chốt thuật toán nên sẽ biết số lượng coins tối đa được tạo ra  –> nhiều người tin tưởng vào giá trị coins đó do ngày tạo ra càng ít  –> giá trị coins sẽ tăng lên

Cryptocurrency không thể đào được:

  • Do một tổ chức tạo nên
  • Bạn không cần các bước mining để tốn chi phí mua máy đào, tiền điện, nhân lực hiện được ủng hộ
  • Tuy nhiên con số tối đa lại có thể thay đổi nên làm mất niềm tin người dùng vào giá trị đồng đó –> ít người tin tưởng đầu tư –> giá trị 1 đồng không cao.

Để biết được đồng nào đào được hay không các bạn cứ vào https://coinmarketcap.com/

cột thứ 4, cái nào có dấu * là không đào được.

***CÁC CRYPTO CURRENCY PHỔ BIẾN HIỆN NAY***

Được tổng hợp hết trên Coinmarketcap nhé

Phân tích công cụ Coinmarketcap cho anh em nghiên cứu kỹ nhé

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CÔNG CỤ COINMARKETCAP.COM