Permissioned và Permissionless

Khi nhắc tới công nghệ Blockchain, chắc hẳn chúng ta đều nghĩ ngay tới Permissioned Blockchain. Đây được coi là phần lớn nhất của công nghệ này. Bên cạnh đó thì nhiều người sẽ còn đề cập tới Permissionless Blockchain, cũng là hệ thống khá tuyệt vời. Vậy Permissioned và Permissionless Blockchain có gì khác biết? Bài so sánh dưới đây sẽ làm sáng tỏ vấn đề trên.

Định nghĩa Permissioned và Permissionless Blockchain

Blockchain là công nghệ hỗ trợ tiền điện tử, giải pháp bảo mật an toàn cho dữ liệu, tạo sự minh bạch dựa trên cấu trúc phi tập trung của nó. Blockchain có 2 dạng chính là:

  • Permissioned Blockchain: Đây là blockchain được cấp phép hoạt động (hay còn gọi là blockchain đóng). Khi muốn sử dụng, bạn cần phê duyệt chúng.
Định nghĩa Permissioned và Permissionless Blockchain
Định nghĩa Permissioned và Permissionless Blockchain
  • Permissionless Blockchain: Là dạng blockchain không cần cấp phép (hay còn gọi là blockchain mở). Bất kỳ ai cũng có thể tham gia hệ thống mà không cần sự cho phép.

Permissioned và Permissionless Blockchain được các chuyên gia đánh giá là hiệu quả và tốt hơn khi sử dụng vào đối tượng mục đích khác nhau. Ví dụ, nếu mọi người đều bỏ qua việc sử dụng một loại tiền điện tử được cấp phép bởi trong nhiều điểm hấp dẫn thì tiền điện tử sẽ không ai kiểm soát được cách thức hoạt động của nó hay nơi nó đến. Nhưng với các công ty  như Maersk thì việc sử dụng công nghệ Blockchain đóng để theo dõi dịch vụ hậu cần vận chuyển là cần thiết. Họ không muốn đưa tất cả các dữ liệu bí mật của mình lên một Blockchain mở.

So sánh Permissioned và Permissionless Blockchain

Để hiểu rõ hơn, chúng ta cùng phân tích sự giống và khác nhau giữa 2 hệ thống này:

Giống nhau:

Hai hệ thống Permissionless và Permissioned Blockchain đều có những điểm giống nhau khá quan trọng như:

  • Cả hai đều sử dụng hình thức của cơ chế đồng thuận – consensus mechanism, tức là chúng đều có cách để nhiều phiên bản sổ cái đạt được sự đồng thuận về việc xem xét chúng thực sự sẽ như thế nào.
  • Chúng đều là sổ cái phân tán – distributed ledger, tức là có nhiều phiên bản cùng một dữ liệu được lưu trữ ở những nơi khác nhau và được kết nối qua một số loại mạng.
  • Theo lý thuyết cả 2 đều bất biến, dữ liệu của chúng không bao giờ bao giờ bị thay đổi nếu không có đủ quyền kiểm soát mạng. Đặc biệt khi các khối được liên kết bằng hàm băm mật mã thì nó sẽ thay đổi khi có bất kỳ dữ liệu nào bị thay đổi.

Tóm lại, cả hai hệ thống trên đều sử dụng mật mã và có sự phân cấp ở nhiều mức độ khác nhau để lưu trữ chính xác dữ liệu ở định dạng khó thay đổi, đảm bảo an toàn.

Khác nhau:

Muốn biết nên sử dụng Permissioned và Permissionless Blockchain khi nào thì cần biết về sự khác biệt của 2 hệ thống này.

Khác nhau Permissioned và Permissionless Blockchain
Khác nhau Permissioned và Permissionless Blockchain

Permissioned Blockchain

Hệ thống Permissioned Blockchain sẽ chỉ dành cho những người được phép truy cập. Bất cứ ai muốn xác thực các giao dịch, xem dữ liệu thì đều phải được các bộ phận chịu trách nhiệm quản lý chấp thuận.

Hệ thống này vô cùng hữu ích cho các công ty, tổ chức, các ngân hàng, phải tuân thủ đúng quy định và không muốn mất quyền kiểm soát dữ liệu.

Thay vì những hệ thống blockchain mở, phi tập trung thì các đơn vị này tìm đến giải pháp tùy chỉnh, chỉ được điều hành bởi những tổ chức họ chấp thuận.

Với hệ thống này, tiền điện tử Libra chính là một ví dụ điển hình. Đồng tiền này có thể ra mắt công chúng trong tương lai, nhưng tính ở thời điểm hiện tại, chỉ một vài công ty đầu tư được chọn mới có quyền vận hành nó và dùng dưới danh tính thực.

Ưu điểm của Permissioned Blockchain:

  • Khả năng tùy biến cao
  • Có quyền kiểm soát truy cập
  • Khả năng thay đổi thời gian dễ dàng hơn để tuân thủ các quy định
  • Năng lượng hiệu quả tốt
  • Có khả năng mở rộng

Nhược điểm của Permissioned Blockchain:

  • Ít có tính minh bạch
  • Có tính tập trung
  • Dễ dàng kiểm duyệt
  • Dễ bị tấn công và thao túng hơn
  • Ít được ẩn danh

Permissionless Blockchain:

Hầu hết các blockchain bạn đã từng nghe nói đều thuộc hệ thống này. Một số blockchain phổ biến như Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Monero, Dash,… Chúng có đặc điểm chúng là được công khai. Bất cứ ai cũng có thể giao dịch, thậm chí tham gia với tư cách người xác thực.

Tổng kết so sánh Permissioned và Permissionless Blockchain
Tổng kết so sánh Permissioned và Permissionless Blockchain

Tất cả các dữ liệu được lưu trữ trên hệ thống Permissionless Blockchain đều có sẵn, công khai với các bản sao đầy đủ sổ cái lưu trữ trên toàn thế giới. Đây cũng là điều khiến cho các hệ thống khó bị hack hay phải kiểm duyệt. Với Permissionless Blockchain, không có ai điều hành blockchain, không ai hạn chế quyền truy cập. Bạn có thể sử dụng ẩn danh để nhận địa chỉ và thực hiện giao dịch an toàn.

Loại Blockchain này dễ tạo tiếng vang lớn bởi nó có những gì nền tảng mà hầu hết các loại tiền điện tử cần. Đặc biệt là khi Permissionless Blockchain còn có khả năng cách mạng hóa những dịch vụ trước đây, yêu cầu người trung gian đáng tin cậy chứ không chỉ là tiền nữa.

Mặc dù khá ưu thế, nhưng hệ thống vẫn có những nhược điểm. Nó thường khá chậm, khó xây dựng và mở rộng quy mô. Vì quá minh bạch nên để lưu trữ các dữ liệu nhạy cảm là không ổn. Ngoài ra, Permissionless Blockchain còn khó khăn trong kiểm soát truy cập, gây tốn nhiều năng lượng và phức tạp.

Permissioned và Permissionless Blockchain cái nào tốt?

Từ những phân tích trên, chúng ta có thể dễ dàng thấy được những ưu và nhược điểm của từng hệ thống. Chúng đều là nhánh của cùng một công nghệ nhưng lại phát triển và đáp ứng nhu cầu khác nhau. Cả hai hệ thống này đều có tính hữu ích theo cách riêng của mình và đáp ứng các mục đích, công việc thực tế không giống nhau.

Nắm bắt được sự khác biệt của hai hệ thống, hiểu về đặc điểm của chúng sẽ giúp bạn lựa chọn được Blockchain phù hợp. Chúc bạn áp dụng hiệu quả blockchain.

Similar Posts